Tapak Warisan
Bangunan, monumen, lanskap, tapak arkeologi, tapak semula jadi.
JERAYAWARA PENGURUSAN WARISAN SIRI 3 — ZON TIMUR
MENYINGKAP NILAI,
MENGANGKAT
WARISAN
Proses Pencalonan dan Pewartaan
01 / KENALI WARISAN
Warisan bukan sekadar
bangunan lama.
Warisan mempunyai ruang yang lebih luas: tapak, objek, tradisi, amalan, kemahiran, bahasa, seni dan pelbagai unsur yang mempunyai nilai kepada kita.
“Adakah kita mengenalinya dan memahami nilainya?”
02 / WARISAN ADA DI SEKITAR KITA
Lima bentuk, satu persoalan:
nilai.
Objek Warisan
Objek yang mempunyai nilai sejarah, budaya, saintifik atau nilai lain yang signifikan.
Warisan Tidak Ketara
Amalan, tradisi, makanan, pengetahuan, kemahiran, permainan, bahasa dan ekspresi budaya.
Warisan Bawah Air
Warisan kebudayaan yang berada di bawah air.
Tokoh Orang Hidup
Tokoh yang ketokohannya dalam bidang warisan jelas tersohor dan berperanan serta memperturunkan kepakaran warisan.
03 / NILAI WARISAN
67(2)
AKTA WARISAN KEBANGSAAN 2005 · AKTA 645
Nilai warisan hendaklah dihuraikan dengan merujuk 9 kriteria pewartaan.
Bukan sekadar menyatakan bahawa sesuatu itu warisan. Pencalonan perlu menerangkan nilai dan kepentingannya berasaskan kriteria yang dirujuk dalam sumber.
04 / 9 KRITERIA PENCALONAN WARISAN
Apa yang menjadikan sesuatu
penting sebagai warisan?
Klik setiap kriteria untuk melihat huraian dan contoh yang dipaparkan dalam sumber.
(a)
Kepentingan sejarah, hubungan dengan atau perhubungan dengan sejarah Malaysia
HURAIAN
Kepentingan sejarah dan hubungannya dengan sejarah Malaysia. Sejarah memberikan kefahaman tentang asal usul, perjuangan, dan nilai-nilai yang membentuk sesebuah bangsa. Merupakan satu bukti dan peristiwa penting yang mencorakkan naratif sejarah, sosial dan ekonomi.
CONTOH
Stadium Merdeka · Bendera Pertama Persekutuan Tanah Melayu
05 / PENCALONAN
Pencalonan bermula dengan
maklumat yang kukuh.
Siapa yang boleh mencalonkan?
Mana-mana individu, persatuan, komuniti atau agensi boleh mencalonkan tapak, objek, warisan kebudayaan bawah air, warisan kebudayaan tidak ketara dan Tokoh Orang Hidup untuk diwartakan dan dipertimbangkan mengikut peruntukan yang berkaitan di bawah Akta Warisan Kebangsaan 2005.
Macam mana nak calon?
Isi Borang Pencalonan (Borang E) yang terdapat dalam laman web JWN:
- Borang Pencalonan Warisan dan Zon Yang Dilindungi
- Borang Penamaan Sebagai Warisan Kebangsaan
06 / MEMBINA KES WARISAN
Maklumat apa yang
diperlukan?
Butiran cadangan
Maklumat pencalonan perlu menerangkan butiran yang dicadangkan, sejarah/latar belakang, lokasi / peta, pemilik, bukti berkaitan serta nilai warisan.
Dokumen pemilikan
Dokumen rasmi berkaitan pemilikan tanah dan bahan sokongan lain membantu proses semakan.
Nilai warisan
Nilai warisan hendaklah dihuraikan dengan merujuk kriteria di bawah Seksyen 67(2) Akta 645.
Lengkapkan pencalonan
Pencalonan yang lengkap memudahkan JWN menjalankan penyelidikan, semakan dan penilaian.
“Lengkap · tepat · boleh disahkan.”
07 / PENYELIDIKAN DAN PENGESYORAN
Selepas borang,
kerja pembuktian bermula.
01
Penyelidikan oleh JWN
Untuk pembuktian/kesahihan · penyediaan laporan
02
Mesyuarat Jawatankuasa Pakar
13 Jawatankuasa Pakar Warisan mengikut kategori · penilaian oleh JK Pakar
03
Pengesyoran
Warisan / Warisan Kebangsaan
08 / KESILAPAN LAZIM
Enam lubang yang
melemahkan pencalonan.
Maklumat terlalu umum
Nilai disebut tanpa huraian dan bukti yang mencukupi.
Dokumen tidak lengkap
Peta, pemilikan, foto, sumber sejarah atau rujukan tidak disertakan.
Signifikasi tidak jelas
Tidak menjawab mengapa butiran itu penting dan kepada siapa.
Keaslian / integriti terlepas pandang
Perubahan, pengubahsuaian atau keadaan semasa tidak didokumentasikan.
Pemilik / pihak berkepentingan tidak dikenal pasti
Maklumat hubungan dan status tanah / pemilikan tidak disemak awal.
Jangkaan tidak realistik
Pewartaan dianggap automatik selepas pencalonan.
PENYELESAIAN Bina pencalonan seperti membina satu “kes warisan” — jelas, berasaskan bukti dan boleh disahkan.
09 / PROSES PENCALONAN
Daripada permohonan
kepada penetapan.
Permohonan
pencalonan warisan
(borang khas)
pencalonan warisan
(borang khas)
→
Maklum balas penerimaan
borang pencalonan daripada JWN kepada pemohon
borang pencalonan daripada JWN kepada pemohon
→
Penyelidikan & Pendokumentasian
1. Kajian Lapangan
2. Kajian Signifikan
3. Penilaian Awalan (terima/tolak)
1. Kajian Lapangan
2. Kajian Signifikan
3. Penilaian Awalan (terima/tolak)
Penyediaan Laporan Kajian
berdasarkan format pencalonan
berdasarkan format pencalonan
→
Penilaian Jawatankuasa Pakar Warisan
TERIMATERIMA BERSYARATTOLAK
Pesuruhjaya Warisan
→
SETUJU / TIDAK SETUJU
→
Proses Penetapan Warisan
Aliran diringkaskan daripada rajah proses pencalonan pada halaman 14 sumber.
10 / PROSES PENETAPAN TAPAK
Pewartaan tapak ialah
rantaian tindakan.
01Carian rasmi di Pejabat Tanah berkaitan tanah
02Notis pemeriksaan tapak (Seksyen 26)
03Notis tentang niat untuk mendaftarkan tapak sebagai tapak warisan (Seksyen 27(1))
04Siaran notis niat dalam Warta dan akhbar tempatan secara serentak
05Memfailkan notis niat di Pejabat Tanah berkaitan
06Bantahan / tiada bantahan → pendengaran (Seksyen 29)
07Keputusan Pesuruhjaya (Seksyen 31)
08Membuat penetapan atau tidak membuat penetapan
PENTING
Sumber turut menyatakan keperluan memohon keizinan PBN (Seksyen 30) dan tindakan selepas penetapan termasuk notis kepada pemunya, Warta, Pejabat Tanah, PBT serta rekod dalam Daftar.
11 / PROSES PEWARTAAN OBJEK
KENAL PASTI PENCALONANCiri-ciri S.67(2) AWK 2005
Berunding dengan Pihak Berkuasa Negeri bagi objek / warisan kebudayaan di bawah air yang terletak di tanah Negeri · S.51(2)
Keizinan pemunya objek ketara · S.49(2)
Keizinan hak cipta bagi Warisan Kebudayaan Tidak Ketara dan hak cipta masih wujud · S.51(3)
Pengisytiharan sebagai Objek Warisan oleh Pesuruhjaya Warisan yang disiarkan dalam Warta · S.49(1)
Salinan Perisytiharan hendaklah disampaikan kepada pemunya, penjaga / pemegang amanah tapak, objek / warisan kebudayaan di bawah air / orang hidup
Pindaan / pembatalan Warta (sekiranya ada) · S.49(3)
Penyenaraian (Objek Warisan) di dalam Daftar Warisan Kebangsaan · S.49(4)
12 / SIAPA MEMAINKAN PERANAN?
Perlindungan warisan ialah
tanggungjawab bersama.
JWN
Penyelidikan, penilaian, pendokumentasian, pewartaan dan pendaftaran.
Pesuruhjaya Warisan
Membuat penetapan / keputusan mengikut kuasa dan peruntukan Akta.
Kerajaan Negeri / PBN
Penting khususnya dalam perkara berkaitan tanah dan keizinan penetapan tapak.
PBT
Perancangan, kawal selia dan penyelarasan pembangunan di peringkat tempatan.
Pemilik / penjaga
Menjaga, mengurus dan mematuhi keperluan berkaitan warisan.
Komuniti / pemegang taruh
Menjadi sumber pengetahuan, penjaga nilai dan rakan pelaksana.
13 / APA BERLAKU SELEPAS PEWARTAAN?
Warta bukan titik akhir.
Ia permulaan tanggungjawab perlindungan.
Status & rekod
Butiran direkodkan sebagai sebahagian daripada mekanisme Daftar Warisan.
Pengurusan
Keputusan dan kerja berkaitan warisan perlu mengambil kira nilai, integriti dan keaslian.
Pemuliharaan
Cadangan kerja di tapak warisan perlu diurus secara terancang dan bersesuaian.
Pematuhan
Pemilik dan pihak berkepentingan perlu memahami tanggungjawab serta keperluan kebenaran yang terpakai.
Nilai kepada masyarakat
Pendidikan, pelancongan berterusan dan penglibatan komuniti boleh diperkasa.
14 / JUMLAH BUTIRAN PENGISYTIHARAN
DI BAWAH AKTA WARISAN KEBANGSAAN 2005 [AKTA 645]
1,038
jumlah keseluruhan butiran pewartaan
282Jumlah Butiran Warisan
751Jumlah Butiran Warisan Kebangsaan
5Zon Yang Dilindungi
Nilai angka dan label W / WK dipaparkan seperti dalam halaman 19 sumber.
15 / KESIMPULANNYA
Warisan yang dikenal pasti dengan baik
akan lebih bermakna untuk generasi akan datang.
- 1Warisan yang dikenal pasti dengan baik
- 2Dinilai secara berasaskan bukti
- 3Warta melalui proses yang sah
- 4Diurus dan dilindungi secara bersama
TERIMA KASIH • JABATAN WARISAN NEGARA